Toen Was Geluk Heel Gewoon leunt te veel op het succes van de gelijknamige tv serie

april 18th, 2014

Bijna 20 jaar lang was Toen Was Geluk Heel Gewoon een populaire serie op de Nederlandse televisie. De film pakt de draad op in 1974; op het moment dat Nederland de wereldkampioenschap voetbal verliest van Duitsland. Een akkefietje tussen hoofdpersonage Jaap en zijn schoonmoeder loopt uit de hand waardoor zijn huwelijk op het spel komt te staan. Deze Nederlandse komedie is een zwak vervolg op een serie die niet voor niets vijf jaar geleden van de buis is gehaald.

Jaap (Gerard Cox, Het Bombardement) gooit uit frustratie zijn televisie uit het raam tijdens het WK voetbal en brengt hiermee het hondje van zijn schoonmoeder om het leven. Hierdoor ziet deze haar kans schoon om haar schoonzoon uit het leven van haar dochter te verbannen. De situatie gaat van kwaad tot erger waarbij Jaap, vergelijkbaar met Fred Flintstone (The Flintstones), onbedoeld van de regen in de drup geraakt.

Typetjes

Het ontbreekt het plot van Toen Was Geluk Heel Gewoon ontbreekt aan originaliteit.  Een man die niet door zijn schoonmoeder wordt goedgekeurd, terwijl zijn vrouw in een midlifecrisis terecht komt, zijn thema’s die menig film domineren. Ook zijn de meeste typetjes uit de serie achterhaald. De succesvolle homo in de kast of die yogaleraar met oneerbare motieven hebben we al duizenden keren mogen bewonderen. Alleen de patiënten in de psychiatrische inrichting zijn nog enigszins origineel te noemen. De één beeldt zich in een beroemdheid te daten, terwijl de ander zich de koning van Nederland waant. Deze onbenoemde acteurs weten met een krankzinnige blik en spastische trekjes een groepje geloofwaardige gekken naar het scherm te brengen. Ze ontlokken de kijker zo nu en dan zelfs nog een lach.

Joke Bruijs

Wie geen lach weet te generen is Joke Bruijs (Goede Tijden Slechte Tijden) in de rol van Nel Kooijman. Nel komt terecht in de voor haar, vreemde wereld van yoga en verwondert zich over alles wat haar pad kruist. Joke Bruijs weet haar ogen als schoteltjes op te zetten, maar hier houdt haar inlevingsvermogen dan ook wel op. Haar handelingen zijn vaak net iets te ongemakkelijk en de chemie met de ander acteurs lijkt te ontbreken. Hierdoor gaat de midlifecrisis van Nel dan ook al snel vervelen.

Retro

Wat ook snel gaat vervelen is de overvloed aan mooie retro Dafjes en Volkswagens. Deze blinken echter zo erg en dat ze regelrecht uit de showroom lijken te komen. Ook de aankleding van de acteurs is alles behalve geloofwaardig. De carnavaleske outfits, waaronder flowerpower hippies met overdreven grote peace kettingen om,  doet de authenticiteit van de film geen goed. Daarnaast is de gekozen kleurenfilter van de film net iets te fel waardoor alles te gepolijst aanvoelt.

Toen Was Geluk Heel Gewoon is uiteindelijk slecht geacteerd en achterhaald en komt de naam van de gelijknamige serie dan ook niet ten goede.

Tags: , , , , , , , , , ,
Posted in Film, Recensie | No Comments »

Oorlog en terpentijn is een eerbetoon aan Stefan Hertmans grootvader

april 17th, 2014

De jury van de Libris Literatuur Prijs 2014 prees zich gelukkig met de genomineerde romans die ‘van uitzonderlijke kwaliteit’ zijn. Oorlog en terpentijn van Stefan Hertmans is er daar één van. Aan de hand van de oorlogsmemoires van zijn grootvader schreef Hertmans een roman over diens leven voor, tijdens en na de Eerste Wereldoorlog. Een aangrijpende reconstructie waarmee Oorlog en terpentijn bewijst een serieuze kanshebber voor de beste Nederlandstalige roman te zijn.

Enkele jaren voor zijn dood in 1981 gaf de grootvader van Hertmans zijn kleinzoon een aantal volgeschreven oude cahiers, waarin hij zijn herinneringen had neergeschreven in zijn weergaloze vooroorlogse handschrift. Na de geschriften meer dan dertig jaar lang ongeopend te hebben laten liggen, opende Hertmans ze en schreef Oorlog en terpentijn.

Te lange aanloop
De roman is verdeeld in drie delen. Het eerste deel  speelt zich af rond 1907 in Gent, België. Hertmans grootvader Urbain Martien is dan zeventien jaar oud en kent een armoedig bestaan. Aan de hand van de alwetende verteller Stefan Hertmans, heel soms afgewisseld met een handgeschreven tekst van Urbain, krijgt de lezer een goede indruk van het leven van vroeger. Hertmans beschrijft dit goed, waardoor je de indruk krijgt zelf in die tijd rond te lopen. Toch blijft dit deel van de roman aan de oppervlakte, omdat er weinig verhaal in zit. Het lijkt een te lange aanloop naar wat komen gaat.

Oorlog en terpentijn
Zo langdradig is het eerste deel, zo zinderend is deel twee. Door het vertelperspectief naar Hertmans grootvader over te brengen, wordt de roman meer verhalend en is het beter door te komen. De Eerste Wereldoorlog is begonnen, wat onmiddellijk voor spanning zorgt. Urbain Martien maakt als soldaat de meest gruwelijke dingen mee. De oorlog blijft hierdoor in het verdere leven van Urbain een grote rol spelen. Ook de schilderkunst is belangrijk in zijn leven. Zijn verleden, de armoede en de oorlog, maar ook een jonggestorven grote liefde kan Urbain kwijt in de schilderkunst. Oorlog en terpentijn; Urbain wordt hier constant tussen heen en weer geslingerd: “de mens die ik geworden ben, twijfelend tussen het volle, moeilijke leven en de stille, mij troostende schilderkunst”.

In dit eerbetoon aan zijn grootvader was Stefan Hertmans “op zoek naar zijn plaats en naar een manier om als schrijver uit te stijgen boven het kopiëren, om geen verraad te plegen aan de waarheid, maar ook niet aan de artistieke waarachtigheid.” Het zijn woorden uit het juryrapport van de Libris Literatuur Prijs 2014. De jury prijst hem terecht met een nominatie. Hertmans slaagt erin op een knappe manier de waarheid in een roman te verwoorden, waarmee hij “de stem van een hele generatie vertolkt”.

Tags: , , , , , ,
Posted in Literatuur, Recensie | No Comments »

De Poel is een prettige Nederlandse vertaling van de campingtrip-gone-bad

april 17th, 2014

Op de 30e editie van het Imagine Film Festival gaat De Poel in première. De Poel is de nieuwste horror-aanwinst van Nederlandse bodem. In deze film weet Chris Mitchell het horror scenario -bekend van The Evil Dead en The Blair Witch Project- waarin een groep vrienden besluit om in de bossen te gaan kamperen, overtuigend in een Nederlands jasje te gieten.

Een echtpaar en twee zoons hebben besloten om eens te gaan kamperen in Nederland in plaats van hun zomervakantie te besteden in het buitenland. Samen met een onlangs gescheiden vriend en zijn dochter trekken ze de Nederlandse bossen in waar ze hun tenten opzetten aan de rand van een vijver. Op het eerste gezicht is het een idyllische vakantie, totdat er vreemde dingen gebeuren na het vertellen van een spookverhaal tijdens de eerste nacht.

Folklore

De Poel is gebaseerd op Nederlandse volksverhalen. Tijdens de eerste nacht vertelt Jan (de gescheiden echtgenoot) over een volks-mythe die in de omgeving van de bossen al generaties lang wordt door gegeven. De plaatselijke bevolking gelooft dat er in de bossen waarin het verhaal zich afspeelt een mysterieuze kracht leeft die ervoor zorgt dat mensen verdwijnen. Dit verhaal samen met het feit dat de groep zich bevindt in een stuk bos dat verboden terrein is, zorgen voor de basis van de film.

De psychologische ontwikkelingen van de personages als gevolg van deze basis laten de film naast horror ook een beetje naar het thriller-genre neigen. Jaloezie tussen de twee broers, onzekerheid van vader Lennaert die net zijn baan verloor en een affaire zorgen voor spanningen tussen personages en innerlijke gevechten. De Poel slaagt erin om niet te blijven hangen in moord en bloederige scènes, maar ook spanning te halen uit deze diepere verhaallijn.

Overtuigend

De Nederlandse film staat niet altijd bekend om zijn sterke acteerwerk. De Poel laat zien dat dit ook anders kan met onder andere een goede rol van Gijs Scholten van Aschat. Hij speelt Lennaert: een man die een tijd terug is ontslagen en wiens huwelijk niet op rolletjes loopt. Lennaert is ook het brein achter het idee van de kampeervakantie. Hij probeert de vakantie in eerste instantie te redden, maar langzaam bezwijkt hij onder de druk van de situatie. Overtuigend weet Scholten van Aschat deze langzame ontwikkeling in zijn personage op het scherm over te brengen door subtiele veranderingen in zijn bewegingen, blikken en acties.

Al met al is De Poel een welkome verrassing in de Nederlandse filmwereld. Met interessante karakterontwikkelingen en mooie omgevingsshots die het verhaal goed opbouwen, is de film een fijne bewerking van het bijna cliché scenario van de verdwaalde groep in het bos. Zo weet Chris Mitchell in de zee van romantische-komedies met De Poel een goed begin te maken aan het vullen van de leegte waar de Nederlandse genrefilm zijn plaats moet vinden.

Tags: , , , , , , , ,
Posted in Film, Recensie | No Comments »

Panelgesprek over de film Vochtige Streken waarin spetterende humor en de zoete afloop gemakkelijk worden doorgeslikt

april 17th, 2014

Op 10 april ging in filmtheater ‘t Hoogt in de binnenstad van Utrecht de Duitse film Vochtige Streken naar het boek Feuchtgebiete van Charlotte Roche in première. In de filmzaal was er na de vertoning tijd om verschillende onderwerpen die in het verhaal aan bod kwamen verder uit te diepen. Sex sells, dat hebben series als Sex and the City, Girls en boeken als Fifty Shades Of Grey met hun grote successen duidelijk gemaakt. In Vochtige Streken voert niet seks, maar vrijgevochtenheid en op je eigen manier je leven willen leiden, de boventoon. Een wijze les verpakt in ontwapenende humor.

Vochtige Streken vertelt het verhaal van Helen Memel, een jonge Duitse vrouw met bijzondere seksuele voorkeuren en een levenslust waar je u tegen zegt. Na de vertoning van de film werd onder leiding van moderator Marije Jannssen (Get a Room & Diep- festival) een panelgesprek gevoerd waarbij onderwerpen als seks, lust en schaamteloze momenten langs kwamen. Twee vrouwen namen de microfoon ter hand: Stella Bergsma, zangeres en schrijfster ook bekend onder de naam Einstein Barbie en Madeleine Vreekamp, hoofdinkoper bij de stijlvolle seksshop Mail & Female uit Amsterdam. Zij gaven kort hun mening over en visie op deze bijzonder geslaagde film. Bergsma typeerde Vochtige Streken als één van haar favoriete boeken waarin een vrouw de hoofdpersoon van het verhaal is en niet een man. Met meer dan 2,5 miljoen verkochte boeken in Duitsland was zij zeker niet de enige fan.

Vunzigheid

Toch waren de panelleden het erover eens dat er verschil was tussen Helen in het boek, waarin ze eerder neurotisch overkomt, en Helen uit de film, waar ze een beetje prettig gestoord lijkt. In de pers was veel te doen over de vunzigheid en de vele smeerpartijen in de film. Beide vrouwen vonden dit erg meevallen, net als de mensen in de zaal.

Vochtige Streken werd getypeerd als een kleurrijke, speelse, provocerende en erotische komedie die niemand koud zal laten. Toch vonden de panelleden het erotische gehalte in de film meevallen. Misschien zijn film- en tv kijkers wel wat gewend door de vererotisering op de buis. Verschillende mensen uit het publiek waren het er over eens dat de film in grote mate ging over het verwerken van de trauma’s uit het leven van Helen. Vreekamp vond het jammer dat de mogelijkheid bestaat dat er in de film een verband kan worden gelegd tussen een jeugdtrauma als mogelijke reden voor Helen’s wilde gedrag en haar seksuele escapades. Deze mening werd gedragen door velen uit het publiek; waarom nu niet eens een vrijgevochten vrouw als hoofdrolspeelster die net als sommige mannen haar Tinder lijst afwerkt, zonder door de maatschappij als “slet van de eerste orde” verketterd te worden.

Sex sells

Sex sells is een belangrijk gegeven in films vandaag de dag. Vochtige Streken blijft hierin niet achter, maar voor velen tijdens deze premièreavond leek het seksgehalte dat naar voren kwam in het boek ver achter te blijven op de film.

Het panel vond het jammer, net als de vele aanwezigen tijdens de premièreavond in ‘t Hoogt, dat de vrijgevochtenheid van de hoofdpersoon, haar vrije vrouwelijke seksualiteit gepaard gaat met een prijs. Alhoewel deze link niet overduidelijk door de keel wordt geduwd in Vochtige Streken is deze wel degelijk aanwezig.

In het korte debat werd duidelijk dat we misschien wel meer van Helen Memel kunnen leren dan men eerst zou denken; leef je eigen leven zonder je schuldig te voelen en trek je niks aan van wat anderen van je denken. Net als Helen moet jij met jezelf leven, doe wat jezelf gelukkig maakt, dat is wat Vochtige Streken de kijker duidelijk maakt.

Tags: , , , , , , , , , , ,
Posted in Film, Reportage | No Comments »

Life & Love van Hans Chew roept vooral herinnering op

april 17th, 2014

Het is al een tijdje duidelijk dat je voor ‘echte’ Amerikaanse muziek in de staat Tennessee moet zijn. Door de enorme hoeveelheid muzikanten die vanuit daar wil doorbreken is het overzicht vaak zoek. Toch weet er af en toe een artiest de oversteek te maken naar Europa. Zo ook Hans Chew die met zijn tweede album Life & Love weer veel Americana-zieltjes probeert te winnen.

Muziek uit Opa’s Platenkast

Hans Chew, met zo’n naam kun je ook alleen maar zanger worden. Hij laat zich op Life & Love inspireren door muziek die ongeveer 60 jaar geleden ontstond in het diepe Zuiden van de VS. Zijn piano had zo uit een oude Honky Tonk kroeg kunnen komen. De sound van dit instrument vormt de rode draad van dit album. Boven op dat geluid smeert de begeleidingsband van Chew nog een rauwe laag blues en soul om de muziek compleet te maken. Na de ode aan Tennessee op zijn debuutplaat Tennessee & Other Stories zijn de complete VS nu aan de beurt om geëerd te worden door Chew.

Hij doet het niet alleen

Op Life & Love staan negen nummers waarin Hans Chew met zijn scheurende stem, u raadt het al, de liefde bezingt. Soms met een ingetogen pianoliedje (‘Tom Huges Town’) en soms met een explosieve rocksong (‘Mercy’) bijgestaan door een hele groep van blazers. Vooral in het laatste slaagt de inmiddels 38-jarige zanger erg goed. Gitarist Dave Cavallo, die hem bijstaat op het album, steelt de show in zulke krachtige liedjes. Met een geluid dat sterk (af en toe zelfs iets te erg) is afgekeken van een band als The Black Crowes geeft Cavallo net dat ene zetje om de muziek af te maken. De gitarist slaagt daar helaas niet altijd in; met name in het nummer ‘The Wedding Song’ is hij veel te gretig. Als Hans Chew net zijn best heeft gedaan om een ingetogen sfeer neer te zetten, komt Cavallo het nummer hard binnen beuken door even op zijn gitaar te raggen. Zonde.

Herinnering

Er is één vraag die het hele album door het hoofd spookt: Dit ken ik toch ergens van? Erg origineel is Hans Chew op Life & Love niet, het is een album dat een mooie ode brengt aan de beginperiode van de Amerikaanse muziek waarin hij invloeden van nu heeft verwerkt. Het blijft een soort Honky Tonk meets The Black Crowes met een vleugje James Brown. Eén ding heeft Hans Chew wel goed gemerkt, het oude Zuidelijke pianogeluid van dit album is al veel te lang niet gehoord. We mogen deze man bedanken dat hij ons weer heeft herinnerd aan dat mooie geluid van vervlogen tijden. Laten we hopen dat we dat ook niet snel weer vergeten.

Tags: , , , , , , , , ,
Posted in Muziek, Recensie | No Comments »

Papa’s Platenkast: De onnavolgbare sprookjespop van Tyrannosaurus Rex’ Unicorn

april 17th, 2014

Heb je je ooit afgevraagd wat de big deal is omtrent de Beatles, of waarom de oudere generatie zo verzot is op die oude lullen van de Rolling Stones? In Papa’s Platenkast nemen we de rock- en popmuziek waar vele papa’s en mama’s mee opgroeiden onder de loep. Dit doen we door te kijken naar de interessantste muziekalbums uit de jaren zestig en zeventig. Deze week de beurt aan een vergeten klassieker uit 1969: Unicorn, een innemend staaltje sprookjespop van Tyrannosaurus Rex.

T.Rex – of beter gezegd: T.Rex’ songwriter en frontman, Marc Bolan – staat tegenwoordig bekend als het ultieme glamrockicoon. In de vroege seventies bezorgde Bolan de Britse jeugd ‘T.Rextacy’ met gelikte hitsingles als ‘Bang a Gong (Get it On)’. De originele Tyranosaurus Rex-groep – dus voor de afkorting – is echter verloren in de analen van de geschiedenis. Dit akoestische hippieduo, bestaande uit Bolan en J.R.R. Tolkien-fanaat Steve Peregrin Took, produceerde in 1969 het onnavolgbare Unicorn.

Een knusse sprookjessfeer

Unicorn heeft bar weinig te maken met T.Rex’s sexy glamrocksingles, en meer met de fantasywerelden van figuren als Tolkien en Lewis Carroll. De gemoedelijke tempo’s en smaakvolle akoestische instrumentatie geven deuntjes als ‘The Pilgrim’s Tale’ en ‘Evenings of Damask’ namelijk een knusse sprookjessfeer. Deze sfeer wordt versterkt door Bolans blatende, faun- of saterachtige stem, die ondanks (of wellicht dankzij) zijn onorthodoxheid bijzonder charmant en expressief blijkt.

Beetje jammer is wel dat Bolans aparte zangkunst de songteksten soms moeilijk verstaanbaar maakt. Deze zijn namelijk van de hoogste kwaliteit, een moeiteloze en unieke fusie van Dylanachtige stream of consciousness-beelden en Tolkieneske fantasy. Neem het magistrale openingsvers van ‘Catblack (The Wizard’s Hat)’: ‘Catblack the wizard’s hat / Spun in lore from Dagamoor / The skull of jade / Was pearl inlaid / The silks, skin spun, repelled the sun’. Deze track vormt de ultieme uiting van Bolans visie: zijn charmante geneurie en Tooks majesteitelijke piano en echoënde percussie transporteren de luisteraar ogenblikkelijk naar Tyranosaurus Rex’ wereld van dwergen en magiërs, van glorende hemels en torenhoge bergen.

Spookachtige mystiek en knipogende humor

Unicorn bevat bovendien de nodige emotionele diversiteit. Zo staat het zonnige ‘Catblack’ in sterk contrast met ‘Iscariot’. Deze sombere liefdesklaagzang wordt onvergetelijk gemaakt door een spookachtige harmoniumachtergrond en Bolans getergde, vermoeide stem en mystieke dichtkunst: ‘I’m old and grey but my fate is that of youth / Liar / Trickster you be a grisly dragon’s tooth / Fire / Of my love will burn thee to a wizened word / For ere to go unheard’. Ondertussen demonstreren knipogende deuntjes als ‘Warlord of the Royal Crocodiles’ Bolans speelse gevoel voor humor:‘The elements of oceans congregate on his brow / And he stalks in style like a royal crocodile’.

Popmuziek voor Midden-Aarde

Wat Unicorn uiteindelijk écht de moeite waard maakt, is dat het die mystieke, sprookjesachtige sfeer verankert in een solide popbodem. De nummers zijn kort, vaak met een pakkend refrein, en de songteksten blijken (na de nodige ontrafeling) vaak simpele liefdesthematiek als kern te bevatten. Dit is echter geen popmuziek voor de moderne samenleving, maar voor Tolkiens Midden-Aarde of C.S. Lewis’ Narnia. Dat wil echter niet zeggen dat de moderne mens niks te zoeken heeft in de sprookjeswereld van Unicorn. Na bijna een halve eeuw in de vergetelheid is deze wereld juist rijp voor herontdekking.

Tags: , , , , , , , , , , , , ,
Posted in Klassieker, Muziek | No Comments »

Motieven

april 17th, 2014

“Waarom zou je dit willen lezen?” Hij, de verpleger in het ziekenhuis, net na het aanleggen van mijn maandelijks infuus, houdt het boek in zijn handen. Grote, kundige handen heeft hij – ik let op die dingen. In die handen valt het witte boek, toch al van een bescheiden formaat, nog kleiner uit.
Het antwoord op zijn vraag moet ik de verpleger schuldig blijven, al is het maar omdat ik halverwege de behandeling in slaap val. Op mijn ziekenhuiskastje ligt De necrofiel, van Gabrielle Wittkop.

De necrofiel verhaalt in dagboekvorm over een antiquair die ‘s nachts lijken opgraaft van begraafplaatsen, ze meeneemt naar huis en bemint. Strikt genomen is het een novelle over liefdesverdriet, maar je moet door veel behoorlijke beeldende passages over de omgang met die doden heen durven kijken om het te zien.
Waarom zou je dit willen lezen? Goede vraag.
Ik ken mensen die overdag meest zachtaardig en intellectueel door het leven gaan en zich ‘s avonds enkel kunnen ontspannen met thrillers van de meest plastische soort (trefwoorden: incest en infanticide). Ook ken ik mensen die overdag andermans geesten vullen met kennis en wijsheid en ‘s avonds tot rust komen bij Shock Doc. Iemand uit de eerste categorie bekende mij: “Na een dag hard werken heb ik plat, leeg vermaak nodig.”
Niets mis mee natuurlijk, het is alleen wel opvallend.
Ineens is daar twijfel. Kocht ik De necrofiel uit een behoefte aan plat, leeg vermaak? De grens tussen literaire interesse en voyeurisme is dun, blijkt bijvoorbeeld uit verkoopcijfers van De vrouw die de honden eten gaf van Kristien Hemmerechts of de autobiografie van Natasja Kampusch. Waar op die grens bevinden zich lezers van De necrofiel – zijn er ‘verkeerde’ motieven voor het kopen en lezen van een roman?

De necrofiel is allerminst een plat en leeg boek. Ondanks het schandaalachtige van het onderwerp – de antiquair schuwt bijvoorbeeld naast het necrofiele ook het pedofiele niet, wanneer hij een jongetje van zes opgraaft – slaagt de auteur erin een heel waarachtige en menselijke hoofdpersoon neer te zetten.
Lucien is naast begaafd minnaar een begaafd denker, die zich haast poëtisch over zijn geliefden uitdrukt: ‘Want niets zo schoon als een dode, en met het verstrijken van de tijd wordt hij alleen maar schoner, tot hij de zuivere eindstaat bereikt van die grote ivoren pop met de verstilde lach en de eeuwig gespreide benen die in ons allemaal zit.’
Er is bovendien sprake van een droog, steels gevoel voor humor, niet alleen in taal maar ook in verhaal: de scène waarin Lucien na het opgraven van Suzanne (‘de lelie’) bijna wordt betrapt door twee patrouillerende agenten en deze afschudt door Suzanne tegen de muur te drukken en zo een zoenend stel uit te beelden, is ronduit geestig.
Voyeurisme? Misschien. Maar als lezer werd ik getrakteerd op zoveel meer. Op de kaft van De necrofiel, ik was het al bijna vergeten, staat het enige juiste antwoord op de vraag van de verpleger – een quote van The Guardian: ‘Dit is een meesterwerk.’

Tags: , , , , ,
Posted in Column, Literatuur, Tip | No Comments »

« Older Entries |

Volg ons

Nieuwsbrief

Ja, ik ontvang graag tweewekelijks de tofste culturele uitgaanstips.