Lo-Fantasy van de Sam Roberts Band is vooral heel braaf

april 23rd, 2014

Lo-Fantasy is het vijfde album van de Canadese singer-songwriter Sam Roberts waarmee hij niet alleen Canada, maar ook de rest van de wereld wil veroveren. Lo-Fantasy bevat elf nummers, een mix van folk, indie-rock, electronische funk en soul effecten. Roberts heeft gekozen voor een ander geluid: in tegenstelling tot vorige albums voert rock nu niet de boventoon. Lo-Fantasy is vooral een hele brave plaat geworden zonder echt bijzondere uitschieters.

De Sam Roberts Band heeft het met de muziek op Lo-Fantasy over een heel andere boeg gegooid. De samenwerking met producer Martin Colver, die eerder samenwerkte met The Verve en Dido en ook bekend is als Youth, heeft zijn stempel op het album gedrukt. In de nummers klinkt meer psychedelische indie-rock met vleugjes funk, soul en reggae door. De muziek doet snel denken aan een mix van The Beach Boys en Vampire Weekend: heel herkenbaar, maar niet vernieuwend. Hier ligt tevens de kracht van het album: doordat het herkenbare tunes zijn, lijken ze al deel uit te maken van de muzikale bibliotheek van de luisteraar.

Roadtrip terug naar de jaren zeventig

Shapeshifters’ het eerste nummer op het album, laat meteen dit nieuwe geluid horen. Het nummer vult zich met gitaarrifjes die rustig opbouwend binnenkomen totdat de luisteraar niet meer stil kan blijven zitten. A là The Kooks weten ze een nonchalant geluid met reggae-invloeden neer te zetten. Gitaren, drums die de beat aangeven en subtiele psychedelische effecten omlijsten het eerste nummer op de plaat tot een catchy geheel. ‘We’re All In This Together’ kan zomaar een hit over de landsgrenzen van Canada worden. De elektrische gitaar en de piano klinken als The Verve meets Handsome Poets. Het is een nummer met iets meer body: de steeds terugkomende tekst ‘keep moving don’t stop’ zingt makkelijk mee, en de elektrische gitaar treedt in dit nummer meer op de voorgrond dan op de rest van het album.

Het album heeft iets weg van een roadtrip. Muziek waar je naar luistert terwijl je over de snelweg raast op weg naar nieuwe avonturen of terug naar de jaren zeventig. ‘Human Heat’ is absoluut één van de betere nummers. Meerdere pop-rock gitaren zijn te onderscheiden, het is upbeat met harmonische samenzang die aan The Beach Boys doet denken. Een pingelend surfers gitaartje ondersteunt de dromerige jaren zeventig effecten. Het is Vampire Weekend met een toefje Arctic Monkeys om het af te maken. ‘Human Heat’ is vooral een klaagzang over het snelle bestaan zo zingt Roberts: ‘ooh with the times, you’re out of your mind, you are your own worst enemy, your own worst enemy.’

Geen aardverschuiving

De oplettende luisteraar hoort in het nummer ‘The Hands Of Love’ Depeche Mode invloeden: het nummer vult zich met synthesizers en vocalen die door elkaar worden verweven, en sluit af met strak gitaarwerk als climax. Lo-Fantasy is een plaat met een herkenbaar geluid dat echter niet voor de grensverleggende muzikale aardverschuiving zal leiden die Sam Roberts voor ogen had.

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
Posted in Muziek, Recensie | No Comments »

Diverse levenslessen in Leve de Mens!

april 23rd, 2014

De meest uiteenlopende volken. Van de Chukchi in ijzig Siberië, de Kazakhs uit Mongolië tot de Dani in Papua. Fotograaf Jimmy Nelson (1967) legt ze allemaal op prachtige wijze vast. Het Rijksmuseum Volkenkunde neemt je in Leve de Mens! mee langs de culturen die Nelson heeft vastgelegd. Volkenkunde beschrijft de tentoonstelling als ‘een feest van diversiteit’. Dat is het zeker. Soms is dat heel mooi, maar soms ook rommelig.

Voor zijn project ‘Before they pass away’ is Nelson de hele wereld over getrokken. Zijn doel was om inheemse stammen zo authentiek en esthetisch mogelijk vast te leggen. Voordat ze opgaan in de digitalisering en globalisering van deze tijd.

Educatief

Drie enorme, wisselende projecties van landschapsfoto’s openen de tentoonstelling. Leve de Mens! spectaculair. Vervolgd wordt met meer informatie en achtergrond. Verschillende documentaires worden afgespeeld en de wanden zijn gevuld met Nelsons foto’s. De foto’s zijn afgedrukt op een soort platen en vullen met elkaar bijna de gehele muur. Hierdoor is de kwaliteit en scherpheid van de foto flink gedaald. Het geeft een goed overzicht en is informatief, maar is weinig esthetisch.

De gang die je naar de rest van de tentoonstelling leidt, heeft wederom een educatief karakter. Aan de hand van oude foto’s en voorwerpen wordt de geschiedenis van het museum belicht. Eén van de originele voorwerpen is een voorhoofdsornament uit de jaren ’80, uit Papua Nieuw-Guinea. Maar er lijkt geen enkele link met de foto’s van Nelson. Behalve misschien de verschillende locaties en het documenteren aan de hand van fotografie. Het heeft weinig toegevoegde waarde en het leidt af van waar de tentoonstelling om draait.

Portretten

Aangekomen bij de zaal met portretfoto’s, slaat het enigszins teleurstellende gevoel van de tentoonstelling totaal om. Een vrij kleine, donkere en ronde ruimte is voorzien van portretten die je van alle kanten indringend aankijken. Het enige licht in de ruimte komt van de verlichte schermen waarop de foto’s haarscherp worden getoond. Details als verschillende haardrachten en sieraden van de verschillende stammen worden hier uitgelicht. Het heeft een prachtig, bijna magisch effect. Ondanks de totaal verschillende uiterlijkheden, lijken ze toch op elkaar. Ze kijken je allemaal op dezelfde trotse en indringende manier aan.

Dit zaaltje blijkt een inleiding op wat komen gaat: jezelf laten vereeuwigen in de stijl van Nelson. Net zo indringend, trots en haarscherp word je op de foto gezet. Met een beetje geluk word je door Nelson zelf op de foto gezet. De fotograaf is tijdens de duur van de tentoonstelling een aantal keer zelf aanwezig om achter zijn camera plaats te nemen. De foto wordt je direct per email toegestuurd. Een mooi aandenken aan de tentoonstelling.

In Leve de Mens! word je alle kanten op geslingerd. Van de informatieve overzichtsruimte tot de indringende ogen van de verlichte portretten. De foto’s van Nelson zijn prachtig, daar is geen twijfel over mogelijk. En de manier van tentoonstellen is divers. Maar misschien iets te divers.

Tags: , , , , , , , , , , , , ,
Posted in Kunst, Recensie | No Comments »

B.J. Novak overtuigt niet op papier in zijn debuut Onverzameld werk

april 23rd, 2014

B.J. Novak is komiek, schrijver en acteur, en bij het grote publiek voornamelijk bekend van de serie The Office. Onverzameld werk is zijn eerste boek, een verhalenbundel. Het boek vormt de basis van een van zijn stand-upcomedyshows, maar weet op zichzelf staand niet te overtuigen. Hij tracht met een creatieve blik de wereld om zich heen te beschrijven, maar krijgt dit niet goed overgebracht op de lezer.

Bizarre verhalen

Dat Novak creatief is, staat buiten kijf. Het boek bevat verhalen in alle soorten en maten: krantenberichten, een Comedy Central Roast met Nelson Mandela, verhalen van twintig pagina’s en van vier regels passeren allemaal de revue. De onderwerpen zijn vaak bizar en inventief, zoals ook al blijkt uit titels als ‘De ongeduldige miljardair en de spiegel voor de aarde’, ‘Héééé, konijntjes’ of ‘Kwantum non-lokaliteit en de dood van Elvis Presley.’

Humor komt niet aan

Klinkt leuk en interessant, zou je denken, of tenminste, dat dacht ik. Helaas zijn de verhalen vaak zo absurd dat ze niet te volgen zijn, of klinkt er een wat moralistisch en af en toe bitter toontje door. Zoals in de hardloopwedstrijd tussen de schildpad en de haas, waaruit de lezer de les moet trekken dat talent en toewijding beter zijn dan de strategie om langzaam maar zeker te werk te gaan.

Als een verhaal eens wel te volgen is, dan vraag je je aan het einde alsnog af waar het eigenlijk in vredesnaam over gáát. Het blijft wachten op een clou of een plot, maar steeds blijft dit uit. Als je nietsvermoedend een bladzijde omslaat en er dan achterkomt dat het vorige verhaal blijkbaar is afgelopen, begin je dus ook met een onbevredigd gevoel aan het volgende, in de (vaak ijdele) hoop dat dat beter zal zijn.

Uitzonderingen

In enkele gevallen is het wel gelukt de humor op juiste wijze over te brengen. Het verhaal ‘Het meisje dat geweldige adviezen gaf’ is er daar van. Dat meisje vraagt aan de adviesvrager wat zijn hart dan wel instinct hem ingeeft, waarna diegene tot een inzicht komt en het meisje hartelijk bedankt voor haar fantastische advies. Als de adviesvrager niet tot een inzicht komt, heeft ze een andere strategie: “Ze boog haar hoofd dertig graden, kantelde het na tweeënhalve seconde weer omhoog, en vroeg dan iets langzamer en iets zachter: ‘En wat geeft je…’, en dan zei ze ofwel ‘instinct’ ofwel ‘hart’, afhankelijk van wat ze daarvoor níet had gebruikt.” Een goede tactiek, die me bekend voorkwam uit AstroTV, mijn favoriete tijdsbesteding op een zaterdagnacht om 02.00 uur. Novak legt de tactiek van de waarzeggers pijnlijk goed bloot, en de lezer is weer een illusie armer.

Ik hoop dat Novaks humor beter overkomt in zijn show. Ik denk dat hij in ieder geval al een stuk levendiger wordt en daardoor beter aankomt bij het publiek. In dit boek komt hij niet tot recht, terwijl er een hoop leuke scenario’s en acteerwerk van zijn hand zijn. Hij kan het dus wel, alleen niet via dit medium. B.J. Novak is helaas typisch een gevalletje schoenmaker blijf bij je leest.

Tags: , , , , ,
Posted in Literatuur, Recensie | No Comments »

Dennis Captein brengt seksueel misbruik akelig dichtbij in Onschuld

april 22nd, 2014

Het is bekend dat seksueel misbruik van kinderen regelmatig voorkomt, maar wat voor impact heeft zoiets eigenlijk op de slachtoffers? Dennis Captein baseerde zijn roman Onschuld op een waargebeurde zaak. Hoewel het gewicht van de werkelijke last waarschijnlijk alleen door slachtoffers gevoeld kan worden, weet Captein het affect geloofwaardig over te brengen met een directe, nietsverhullende schrijfstijl

Merlijne wordt vanaf haar zevende stelselmatig seksueel misbruikt door haar opa. Jarenlang draagt ze dit geheim met zich mee. Eerst uit angst om in de gevangenis te komen, daar dreigt haar opa immers mee, en later vooral uit schaamte. Het misbruik blijft niet zonder gevolgen. Merlijne vertoont in haar jeugd opstandig gedrag en ook op latere leeftijd kan ze opmerkelijk reageren op haar omgeving, voornamelijk als het relaties en seksualiteit betreft.

Openhartige gedachtegang

Voor haar omgeving mag Merlijne dan een gesloten boek zijn, voor de lezer kent ze geen geheimen. Haar soms meedogenloze gedachten zijn in cursief tussen de tekst opgenomen. Het is daardoor direct duidelijk als Merlijne liegt of met moeite haar werkelijke gevoelens onderdrukt: ‘Het ging mis toen mama hierna opa Co postuum begon te eren. […] ‘Ik mis mijn vader.’ Vader? Het is je stiefvader! Een man die zich vergreep aan kleine kinderen! Godverdomme! Ik had het willen uitschreeuwen, maar ik zou de sfeer op Arends feestje niet verpesten met een woede-uitbarsting.’ Deze directe vorm van schrijven maakt de emoties van Merlijne tastbaar. Uit puur mededogen zou je het verhaal in willen stappen en de personages in het gezicht schreeuwen: “Zo zit de vork in de steel! Het is echt waar!”

Grievende details

Waar de emoties van Merlijne minder uitgesproken zijn, doen zeer gedetailleerde beschrijvingen de koude rillingen over je rug lopen. ‘Gedecideerd drukte ik de punt van het mes in de huid van mijn onderarm. Ik beet hard en drukte het mes nu zo ver door dat er een stroompje bloed naar buiten sijpelde. Tergend langzaam sneed ik verder, richting mijn elleboog. Mijn borstkas ging snel heen en weer. Het washandje onderdrukte mijn geschreeuw en zorgde ervoor dat ik mijn tong niet zou afbijten.’

Door de sterk visualiserende schrijfstijl kan de lezer de pijn bijna in zijn eigen armen voelen. Het brengt je in dubio; het liefste zou je het boek uit onbehagen willen wegleggen, maar tegelijkertijd zou dat een laffe daad zijn. Voor dergelijke praktijken sluit je je ogen niet. Voor dergelijke literatuur evenmin.

Tags: , , , , , , ,
Posted in Literatuur, Recensie | No Comments »

Last Hijack wekt valse sympathie voor piraterij

april 22nd, 2014

Op 16 april was de première van Last Hijack (Tommy Pallotta, Femke Wolting) in het Groninger Forum. Sleutelfiguur in Last Hijack is de khat kauwende Mohammed, die zich heeft laten verleiden tot de piraterij. Stukje bij beetje wordt duidelijk hoe een boerenzoon zich ontpopt tot piraat. Op naïeve wijze kweekt de film begrip voor Mohammeds situatie, maar de prachtige schilderingen en interviews maken een hoop goed.

Terwijl Kapringen (2012) en Captain Phillips (2013) de gruwelen van de Somalische piraterij beschrijven, belicht Last Hijack de kant van de Somalische piraten. De documentaire wisselt interviews af met animatiebeelden vol symboliek (geïnspireerd op Pink Floyds The Wall), waarin een adelaar de leidende figuur is. Deze surrealistische gedachtenwereld is een poging de beweegredenen van de piraat te verbeelden.

Sympathie voor de duivel

Schilder en animator Hisko Hulsing, vooral bekend van zijn animatie shortfilm Junkyard (2012), maakte de schilderijen voor het geanimeerde gedeelte, maar nam helaas het animatiewerk niet voor eigen rekening. Jammer, want met zijn inmenging was de animatie mogelijk minder houterig geweest en de gezichtsuitdrukkingen erin minder stijf. Regisseurs Pallotta en Wolting lijken de animatie te gebruiken om meer sympathie te kweken voor Mohammed: het biedt een kijkje in de psyche van de piraat, waardoor je gaat zoeken naar verklaringen voor zijn handelen. En verklaringen zijn er genoeg, zo blijkt. Zo heeft de man in zijn jeugd al zoveel dood en verderf meegemaakt, dat je zijn keuze voor de piraterij bijna gaat goedpraten. Maar wie tussen de regels doorleest, ziet dat Mohammed geen lieverdje is.

Waarheidsgehalte

Van begin tot eind blijft het waarheidsgehalte van de documentaire twijfelachtig. Waarom laat deze piraat zich bijvoorbeeld filmen: de autoriteiten hebben hem dan toch zo te pakken? En waarom lijkt iedereen een keuze te hebben, behalve Mohammed? Ook moest Wolting naar verluid de interviews in Somalië staken vanwege de gevaarlijke situatie. Daarom werden twee Somaliërs gevraagd de interviews te doen. Hoeveel in scène is gezet, is daardoor niet te checken. De vraag is dus in hoeverre de kijker wordt gemanipuleerd. En hoe geloofwaardig is bovendien een aan khat verslaafde piraat?

Last Hijack is een prachtige documentaire, die je een kijkje biedt in de wereld van de Somalische piraat. Aan de feitelijkheid valt echter te twijfelen. Geniet daarom van de indrukwekkende beelden en het mooie verhaal, maar laat je niet teveel in de luren leggen door Mohammeds zielige verhalen.

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
Posted in Film, Recensie | No Comments »

In I Is An Other legt Arno Schuitemaker de verbinding tussen dans en wetenschap

april 21st, 2014

Hij is Master of Science en bevlogen dansmaker. Arno Schuitemaker begon na het behalen van zijn ingenieurstitel aan de TU Delft de studie choreografie in Tilburg en is sindsdien een veelgevraagd dansmaker. Zijn nieuwe voorstelling I Is An Other is wars van pretenties en verfrissend ‘down to earth’. Samen met zijn bèta-achtergrond geeft dit Schuitemaker een unieke vingerafdruk als choreograaf.

“Do we have to clap?”, vraagt iemand uit het publiek tijdens de opening. Het toont aan hoe ontspannen de verhoudingen zijn tussen het publiek en de uitvoerenden. Arno Schuitemaker en zijn danser Mithchell-Lee van Rooij staan rustig voor het publiek. Geen kostuum, geen opsmuk, geen pretenties. Ze kijken de toeschouwers rustig aan en stellen zich voor. Van Rooij legt uit dat hij nog nooit met de choreograaf heeft opgetreden en Schuitemaker dat dit de eerste keer is dat hij danst in zijn eigen werk. De informele sfeer maakt de opening prettig en zet de toon voor de voorstelling.

Warm persoon

I Is An Other draait niet om virtuositeit maar om verbindingen. Schuitemaker verbindt de performers en het publiek, verschillende bewegingen en de inspiratiebron ‘metaforen’ en het lichaam op geheel eigen wijze. In het begin legt Schuitemaker uit hoe hij de lichamelijkheid van metaforen heeft onderzocht. Als we het bijvoorbeeld hebben over ‘een warm persoon’ wordt daarbij het deel in de hersenen geactiveerd dat gerelateerd is aan temperatuur, maar ook het gebied dat met emoties te maken heeft. Via de hersenen legt hij dus een verband tussen een uitdrukking en het lichaam, en daarmee beweging.

‘Ik snap het niet’

Schuitemaker geeft regelmatig nog een paar keer tekst en uitleg bij het stuk. Die monologen hebben veel weg van korte hoorcolleges over het stuk, waardoor de toeschouwer inzicht krijgt in de ideeën achter de bewegingen. Dit maakt het maakproces ook tijdens de voorstelling tastbaar en dat is niet alleen origineel, maar maakt het stuk ook begrijpelijk. Zelfs de dansleek kan hier niet wegkomen met het commentaar dat hij ‘het niet snapt’.

Gebaren en klinkers

De scène waarbij Van Rooij en Schuitemaker een reeks gebaren uitvoeren valt in het geheel op door de precisie. Bij ieder gebaar zeggen ze een klinker. Eerst lijkt de volgorde willekeurig, later koppelen ze iedere beweging aan één klinker. Ingewikkeld wordt het als de dansers ieder hun eigen volgorde gaan bepalen, waardoor een complexe compositie van klank en beweging ontstaat. De dansers moeten zich zichtbaar concentreren, maar blijven superstrak. Ze worden dan ook beloond met een welverdiend applaus.

Verschillende lagen

I Is An Other ademt een verfrissend nuchtere sfeer uit. In plaats van virtuositeit kiest Schuitemaker voor diepgang en inhoud. Om de verschillende lagen te ontdekken en overdenken moet de kijker het stuk eigenlijk meerdere keren zien. De uitleg van Schuitemaker is boeiend, zonder te veel over de choreografie te verraden. Schuitemaker lijkt op de goede weg om zijn twee liefdes – dans en wetenschap – in mooie creaties te verbinden.

Tags: , , , , , , , , , , , , , , ,
Posted in Recensie, Theater | No Comments »

The Immigrant is een donker en beklemmend drama met een dun verhaal

april 21st, 2014

Regisseur James Gray (Two Lovers) heeft met The Immigrant een intens melodrama afgeleverd waarin gelukzoekers, die naar het beloofde land Amerika vertrokken, centraal staan. In twee uur laat Gray zien dat het niet allemaal rozengeur en maneschijn was voor diegenen die in de jaren twintig op Ellis Island, New York, aankwamen op zoek naar een nieuw leven. Een donker en bovenal grimmig verhaal waarin niet zozeer de hoofdrolspelers, maar juist het tijdsbeeld tot de verbeelding spreekt.

Het is 1921 als de Poolse Ewa (Marion Cotillard, The Dark Knight Rises) samen met haar zus Magda (Angela Sarafyan, Paranoia) op Ellis Island- grenspost voor nieuwe immigranten in New York- aankomen. Voordat ze door de douane worden goedgekeurd halen ze Magda uit de rij wegens een vervelende hoest. Ewa mag in eerste instantie door, maar wordt alsnog in de rij van afgekeurde immigranten gezet omdat ze een vrouw van lichte zeden zou zijn. De Amerikaanse droom lijkt over voordat deze begonnen is. Maar dan komt prins op het witte paard, Bruno Weiss (Joaquin Phoenix, Her), voorbij. Hij koopt een douanebeambte om en brengt Ewa naar zijn huis in New York. Al snel neemt hij Ewa mee in een wereld van omkoping, prostitutie en andere onfrisse praktijken. Als Ewa voor de charmes van illusionist Orlando (Jeremy Renner, American Hustle) valt, zijn de rapen gaar. Bruno wil Ewa voor zichzelf houden terwijl Ewa  alles aanpakt om geld te verdienen om haar zus te redden uit de ziekenboeg op Ellis Island.

In your face

James Gray heeft zonder meer de tijdsgeest van de jaren twintig van New York prachtig weten over te brengen op het witte doek. De sfeer in de drukke straten, de achteraf steegjes en donkere cafés die tijdens de drooglegging toch drank verschaften, zetten de toon. Maar onder de prachtige aankleding zit een dun verhaal. Het lijkt dat alle narigheid die de personages overkomt hen ten deel valt zonder dat ze daar iets tegen kunnen doen, wat tot zekere vervreemding zorgt bij de kijker. De vele shots van gezichten van de acteurs wanneer ze boos, blij of verdrietig kijken komen na een tijdje vervelend en overbodig over en voegen niets toe aan de donkere toon van het verhaal. Naarmate de film vordert is het inleven in de personages een opgave. Je weet als kijker niet genoeg van hun verleden om te begrijpen waarom ze bepaalde keuzes maken.

Langdradig

Met zijn twee uur is The Immigrant vooral een erg lange reis vol tegenslagen voor Ewa. Telkens verzeilt ze weer in de problemen waar de prins op het “donkere” paard haar uit weet te redden. Als kijker ben je blij bent dat tegen het einde van de film de zieke zus van Ewa steeds dichterbij lijkt te komen, zodat je de donkere en grimmige wereld van het “beloofde land” Amerika achter je kunt laten.

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
Posted in Film, Recensie | No Comments »

« Older Entries |

Volg ons

Nieuwsbrief

Ja, ik ontvang graag tweewekelijks de tofste culturele uitgaanstips.